Apteczka to jeden z tych elementów wyposażenia, które kupuje się raz i o których zapomina do czasu kontroli albo wypadku. Tymczasem obowiązek jej zapewnienia wynika wprost z przepisów, a sama apteczka wymaga regularnego przeglądu, bo materiały opatrunkowe mają terminy ważności.
Podstawa prawna
Obowiązek zaczyna się w Kodeksie pracy. Zgodnie z art. 207 § 2 pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Bardziej szczegółowo mówi o tym art. 2091 § 1, który nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia środków niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy oraz wyznaczenia pracowników do udzielania pierwszej pomocy.
Uszczegółowienie znajdziemy w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Jego § 44 przesądza kilka kwestii:
„Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom sprawnie funkcjonujący system pierwszej pomocy w razie wypadku oraz środki do udzielania pierwszej pomocy. W szczególności pracodawca powinien zapewnić punkty pierwszej pomocy w wydziałach (oddziałach), w których wykonywane są prace powodujące duże ryzyko wypadku lub związane z wydzielaniem się par, gazów albo pyłów substancji sklasyfikowanych jako niebezpieczne ze względu na ostre działanie toksyczne oraz apteczki w poszczególnych wydziałach (oddziałach) zakładu pracy.”
Kto decyduje, co jest w apteczce
Przepisy nie zawierają jednej listy obowiązkowej dla wszystkich firm i to zaskakuje wiele osób. Zgodnie z rozporządzeniem ilość, usytuowanie i wyposażenie apteczek ustala pracodawca w porozumieniu z lekarzem sprawującym profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami, biorąc pod uwagę rodzaje i nasilenie występujących zagrożeń.
W praktyce oznacza to, że apteczka w biurze rachunkowym i apteczka w zakładzie obróbki metali mogą wyglądać inaczej. Punktem wyjścia są zwykle gotowe zestawy zgodne z normą DIN 13157 (apteczka typu K, popularna w małych i średnich zakładach) lub DIN 13169 dla większych zakładów. W samochodach stosuje się zestawy według DIN 13164.
Dlaczego w apteczce zakładowej nie ma leków
To pytanie wraca regularnie. W apteczce zakładowej nie umieszcza się leków, nawet tak powszechnych jak tabletki przeciwbólowe. Powód jest praktyczny i prawny jednocześnie: podanie leku nie mieści się w zakresie pierwszej pomocy, a osoba, która poda komuś lek, nie znając jego uczuleń, chorób i przyjmowanych preparatów, bierze na siebie odpowiedzialność za skutki. Apteczka zakładowa ma służyć zaopatrzeniu ran, zatamowaniu krwotoku i zabezpieczeniu poszkodowanego do czasu przyjazdu pogotowia.
Co powinno znaleźć się w środku
Typowa zawartość apteczki zakładowej, niezależnie od wybranego zestawu, obejmuje:
- kompresy i opatrunki indywidualne w różnych rozmiarach,
- bandaże dziane i elastyczne oraz chusty trójkątne,
- plastry z opatrunkiem i plaster na rolce,
- opatrunek na oparzenia oraz koc ratunkowy,
- rękawiczki jednorazowe i maseczkę do sztucznego oddychania,
- nożyczki ratownicze i chustę opatrunkową,
- instrukcję udzielania pierwszej pomocy.
Przy apteczce, w widocznym miejscu, powinny wisieć instrukcja udzielania pierwszej pomocy oraz wykaz pracowników wyznaczonych do jej udzielania. Samo oznakowanie miejsca wykonuje się znakiem zgodnym z EN ISO 7010, czyli białym krzyżem na zielonym tle. O doborze wielkości znaków pisaliśmy we wpisie o znakach BHP i PPOŻ.
Przegląd apteczki, czyli rzecz, o której się zapomina
Materiały opatrunkowe mają terminy ważności, zwykle od trzech do pięciu lat. Po ich upływie jałowość opatrunku przestaje być gwarantowana. Dobra praktyka wygląda tak:
- wyznacz osobę odpowiedzialną za apteczki i wpisz to w jej zakres obowiązków,
- przeglądaj zawartość co najmniej raz na pół roku, zapisując datę przeglądu,
- uzupełniaj brakujące elementy od razu po każdym użyciu, a nie przy okazji,
- sprawdzaj, czy apteczka nie została przeniesiona i czy dostęp do niej nie jest zastawiony,
- kupuj wkłady uzupełniające zamiast całej nowej apteczki, bo to znacznie tańsze rozwiązanie.
Sprzęt to połowa sprawy
Najlepiej wyposażona apteczka nie pomoże, jeśli nikt w firmie nie wie, gdzie wisi i co robić przez pierwsze minuty. Dlatego przepisy mówią nie tylko o środkach, ale i o wyznaczonych i przeszkolonych pracownikach. Szkolenie z pierwszej pomocy trwa kilka godzin, a w razie wypadku decyduje o tym, czy ktoś podejmie działanie, czy będzie czekał bezradnie na karetkę.
Apteczki zakładowe, warsztatowe, samochodowe i przenośne oraz wkłady uzupełniające mamy dostępne na miejscu w Ciechanowie. Prowadzimy też szkolenia z pierwszej pomocy i pomagamy przygotować firmę do reagowania w nagłych wypadkach. Zakres pozostałych usług BHP i PPOŻ znajdziesz na stronie usług.
Potrzebujesz wsparcia w Ciechanowie?
BHP CIECH to hurtownia i serwis BHP oraz PPOŻ z Ciechanowa. Prowadzimy usługi BHP i PPOŻ dla firm, legalizację i konserwację gaśnic oraz szkolenia okresowe BHP. Zapraszamy do sklepu przy ul. Płockiej 9 w Ciechanowie lub do kontaktu telefonicznego pod numerem 733 813 200. Pełną ofertę środków ochrony indywidualnej znajdziesz w zakładce oferta, a dane kontaktowe na stronie sklepu BHP w Ciechanowie.