Pytanie wraca regularnie przy okazji przeglądów: skoro wózek jest zasilany z akumulatora, to czy sama bateria wymaga osobnych, dodatkowych badań elektrycznych? Odpowiedź jest dla wielu zaskakująco prosta.
Krótka odpowiedź
Właściciele wózków jezdniowych podnośnikowych z mechanicznym napędem podnoszenia mają obowiązek raz w roku lub raz na dwa lata, w zależności od miejsca eksploatowania urządzenia, zapewnić wykonanie pomiarów rezystancji izolacji obwodów elektrycznych, ze szczególnym uwzględnieniem obwodów bezpieczeństwa i ochrony przeciwpożarowej.
Jeżeli wózek jest zasilany energią elektryczną z akumulatora, te obwody wraz z baterią powinny zostać sprawdzone podczas kontroli. Przepisy nie przewidują konieczności przeprowadzania oddzielnych, dodatkowych badań dla wózków o napędzie elektrycznym ani dla samych baterii. Bateria jest częścią instalacji i bada się ją razem z nią.
Podstawa prawna
Wynika to z § 6 Rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia 30 października 2018 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie eksploatacji, napraw i modernizacji urządzeń transportu bliskiego (Dz.U. 2018 poz. 2176). W przypadku urządzeń transportu bliskiego wyposażonych w aparaty elektryczne, a więc również wózków jezdniowych podnośnikowych, eksploatujący zapewnia wykonywanie i udokumentowanie dwóch rodzajów pomiarów.
Pomiary rezystancji izolacji obwodów elektrycznych
Wykonuje się je nie rzadziej niż:
- raz w roku dla urządzeń pracujących w pomieszczeniach lub strefach zagrożonych wybuchem, z wyziewami żrącymi, pracujących na otwartym powietrzu oraz służących do przemieszczania osób,
- raz na dwa lata dla urządzeń pracujących w warunkach innych niż wymienione wyżej.
Pomiary rezystancji uziemień i ochrony przeciwporażeniowej
Dotyczą uziemień roboczych i odgromowych, o ile są stosowane, oraz ochrony przeciwporażeniowej. Wykonuje się je nie rzadziej niż:
- raz w roku dla urządzeń pracujących na otwartym powietrzu lub w pomieszczeniach o dużej wilgotności, gorących albo z wyziewami żrącymi oraz służących do przemieszczania osób,
- raz na dwa lata dla urządzeń pracujących w warunkach innych niż wymienione wyżej.
Kiedy pomiar trzeba powtórzyć poza harmonogramem
Niezależnie od cyklicznych terminów pomiary wykonuje się:
- po wprowadzeniu zmian lub wykonaniu prac w instalacji elektrycznej urządzeń montowanych w miejscu pracy,
- gdy stan izolacji, rezystancji uziemień lub ochrony przeciwporażeniowej uległ pogorszeniu,
- gdy wystąpiły uszkodzenia tej instalacji.
W praktyce oznacza to, że po każdej poważniejszej naprawie instalacji, wymianie ogniw czy po zalaniu komory akumulatora nie czeka się do kolejnego terminu z kalendarza.
Kto może wykonać pomiary
Pomiary rezystancji izolacji i ochrony przeciwporażeniowej wykonuje osoba z uprawnieniami elektrycznymi w zakresie pomiarowo-kontrolnym, dysponująca sprawdzonym i wzorcowanym przyrządem. Protokół powinien zawierać dane urządzenia, warunki pomiaru, użyty miernik wraz z numerem świadectwa wzorcowania, zmierzone wartości i jednoznaczną ocenę wyniku.
Zdarza się, że firmy traktują pomiary jako część usługi konserwacji i zakładają, że konserwator wózka wykona je przy okazji. Konserwator UTB i osoba z uprawnieniami pomiarowymi to dwie różne kwalifikacje, choć bywają połączone w jednej osobie. Warto to ustalić przed przeglądem, żeby nie okazało się w dniu badania, że protokołu pomiarowego po prostu nie ma.
Najczęstsze błędy w dokumentacji
- Protokół bez przypisania do konkretnego urządzenia, czyli bez numeru fabrycznego i numeru ewidencyjnego UDT.
- Pominięcie obwodów bezpieczeństwa, które przepis wymienia wprost jako wymagające szczególnego uwzględnienia.
- Zły cykl, czyli pomiar co dwa lata dla wózka pracującego na zewnątrz albo w strefie zagrożonej wybuchem, gdzie obowiązuje cykl roczny.
- Brak wpisu w dzienniku konserwacji mimo wykonanego pomiaru i posiadanego protokołu.
- Nieuwzględnienie napraw, po których pomiar trzeba powtórzyć niezależnie od harmonogramu.
Gdzie to zapisać
Wykonanie pomiarów odnotowuje się w dzienniku konserwacji. To najprostsza część obowiązku, a jednocześnie ta, której brak najczęściej wychodzi przy badaniu UDT albo kontroli. Protokół pomiarowy warto trzymać razem z dokumentacją urządzenia, żeby nie szukać go w dniu inspekcji.
Skoro mowa o terminach: jeśli badanie dozorowe Twojego wózka jest bliskie wygaśnięcia albo już minęło, przeczytaj, jakie konsekwencje wiążą się z eksploatacją wózka bez ważnych badań UDT i nie odkładaj zgłoszenia.
Bezpieczna praca przy baterii trakcyjnej
Obsługa baterii to kontakt z elektrolitem i z dużymi prądami, więc stanowisko wymaga kompletu środków ochrony indywidualnej:
- rękawice odporne na czynniki chemiczne, dobrane zgodnie z zasadami opisanymi we wpisie o normie EN 388 i doborze rękawic,
- okulary ochronne lub osłona twarzy przy uzupełnianiu elektrolitu,
- odzież robocza odporna na kwas, osobna od codziennego ubrania magazyniera,
- obuwie robocze z antypoślizgową podeszwą, bo posadzka przy ładowarkach bywa mokra,
- środki czystości i neutralizator do usuwania rozlanego elektrolitu,
- apteczka i oczomyjka w bezpośredniej bliskości stanowiska, o czym piszemy we wpisie o apteczce w zakładzie pracy.
Cały asortyment skompletujesz w jednym miejscu w naszej ofercie hurtowni BHP w Ciechanowie.
Potrzebujesz wsparcia w Ciechanowie?
BHP CIECH to hurtownia i serwis BHP oraz PPOŻ z Ciechanowa. Prowadzimy usługi BHP i PPOŻ dla firm, legalizację i konserwację gaśnic oraz szkolenia okresowe BHP. Zapraszamy do sklepu przy ul. Płockiej 9 w Ciechanowie lub do kontaktu telefonicznego pod numerem 733 813 200. Pełną ofertę środków ochrony indywidualnej znajdziesz w zakładce oferta, a dane kontaktowe na stronie sklepu BHP w Ciechanowie.