Znaki bezpieczeństwa kupuje się zwykle „na oko”: bierze się rozmiar, który wygląda rozsądnie na tle ściany. Efekt bywa taki, że znak ewakuacyjny na końcu 30-metrowej hali jest w praktyce nieczytelny, a w małym pomieszczeniu socjalnym wisi tabliczka wielkości kartki A4. Tymczasem istnieje prosty wzór, który pozwala dobrać wielkość znaku w sposób wymierny.
Czego normy nie mówią
Zasadnicze wytyczne dotyczące rozmieszczania znaków zostały przedstawione w normach BS 5499-4:2013 oraz ISO 16069:2017. Obie opisują zasady lokalizacji znaków, ciągłość oznakowania drogi ewakuacyjnej i logikę prowadzenia użytkownika do wyjścia. Brakuje w nich jednak zapisów dotyczących konkretnych wielkości znaków w danej sytuacji.
Z tego powodu w praktyce projektowej zaleca się kierowanie normą PN-EN 1838 Zastosowanie oświetlenia – Oświetlenie awaryjne. Określono w niej poziom widzialności znaków ewakuacyjnych dla użytkowników obiektu i przedstawiono wzór pozwalający dobrać wielkość znaku w zależności od odległości, z jakiej ma być widoczny.
Wzór na wysokość znaku bezpieczeństwa
Zależność jest następująca:
h = l / Z
gdzie:
- h – wysokość znaku,
- l – odległość możliwa do obserwacji,
- Z – współczynnik odległości: 100 dla znaków oświetlonych zewnętrznie, 200 dla znaków oświetlonych wewnętrznie.
Z braku innych wytycznych zaleca się stosowanie tego wzoru również do znaków bezpieczeństwa innych niż ewakuacyjne, czyli do znaków ostrzegawczych, nakazu, zakazu i znaków ochrony przeciwpożarowej.
Przykład obliczenia
Chcemy, aby znak był widoczny z odległości 20 metrów, bo taka jest długość pomieszczenia. Jakiej wysokości znak należy umieścić?
- Znak oświetlony zewnętrznie: h = 20 m / 100 = 0,2 m, czyli 20 cm wysokości.
- Znak oświetlony wewnętrznie: h = 20 m / 200 = 0,1 m, czyli 10 cm wysokości.
Znak podświetlany od wewnątrz może być zatem dwukrotnie mniejszy od znaku oświetlonego światłem padającym z zewnątrz przy zachowaniu tej samej odległości rozpoznania. To istotna różnica przy projektowaniu oznakowania dużych hal, gdzie znak zewnętrznie oświetlony musiałby mieć nierealistyczne wymiary.
Szybka tabela orientacyjna
- Odległość 10 m – znak oświetlony zewnętrznie 10 cm, wewnętrznie 5 cm.
- Odległość 20 m – znak oświetlony zewnętrznie 20 cm, wewnętrznie 10 cm.
- Odległość 30 m – znak oświetlony zewnętrznie 30 cm, wewnętrznie 15 cm.
- Odległość 40 m – znak oświetlony zewnętrznie 40 cm, wewnętrznie 20 cm.
Najczęstsze błędy w oznakowaniu firm
- Jeden rozmiar znaku w całym zakładzie – hala produkcyjna i korytarz biurowy mają zupełnie inne odległości obserwacji.
- Znak zasłonięty regałem lub maszyną – odległość obserwacji liczy się dla punktu, z którego znak jest realnie widoczny.
- Przerwana ciągłość oznakowania – z każdego miejsca drogi ewakuacyjnej powinien być widoczny kolejny znak kierunkowy.
- Brak znaków fotoluminescencyjnych tam, gdzie nie ma oświetlenia awaryjnego.
- Znaki nakazu bez pokrycia w rzeczywistości – znak nakazujący ochronę słuchu przy braku dostępnych ochronników jest gorszy niż jego brak.
Oznakowanie a wyposażenie stanowisk
Znak nakazu ma sens tylko wtedy, gdy pracownik ma czym go wypełnić. Jeśli w strefie obowiązuje ochrona głowy, w magazynie muszą być dostępne kaski ochronne. Znak nakazu ochrony słuchu wymaga zapewnienia nauszników lub wkładek przeciwhałasowych, znak ochrony wzroku – okularów ochronnych, a znak ochrony dróg oddechowych – półmasek odpowiedniej klasy. Kompletny przegląd oznakowania warto więc łączyć z przeglądem stanu wyposażenia stanowisk pracy.
W hurtowni BHP CIECH w Ciechanowie mamy w stałej sprzedaży znaki bezpieczeństwa, znaki ewakuacyjne i znaki ochrony przeciwpożarowej w różnych rozmiarach i wykonaniach, w tym fotoluminescencyjne. Pomagamy też dobrać wielkość i rozmieszczenie znaków do konkretnego obiektu w ramach usług BHP i PPOŻ.
Potrzebujesz wsparcia w Ciechanowie?
BHP CIECH to hurtownia i serwis BHP oraz PPOŻ z Ciechanowa. Prowadzimy usługi BHP i PPOŻ dla firm, legalizację i konserwację gaśnic oraz szkolenia okresowe BHP. Zapraszamy do sklepu przy ul. Płockiej 9 w Ciechanowie lub do kontaktu telefonicznego pod numerem 733 813 200. Pełną ofertę środków ochrony indywidualnej znajdziesz w zakładce oferta, a dane kontaktowe na stronie sklepu BHP w Ciechanowie.